Red Purple Black
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Doç. Dr. Süleyman Derin-Tasavvuf Terimleri-2

Recâ Recâ, ümit anlamındadır. Recâ, ömrün uzamasına ve emele ulaşmaya tamahkârlık[1] , Allah’tan ümit kesmeme, kalbin hoşlandığı bir şeyi beklemesinden, rahatlık ve ferahlık duyma halidir.[2] Sûfîler havfsız recâ ve recâsız havfın olamayacağını söylerler.[3] Mevlânâ bu konuda şu örneği verir: Birisi buğday eker, elbette buğday çıkmasını…

Doç. Dr. Süleyman Derin-Tasavvuf Terimleri-1

TASAVVUF Yün mânasına gelen sûf kökünden türetilerek, yün elbise giymek âdetini isimlendirmek için kullanılır. Bütün ülkelerde ve ırklarda görülen dolayısıyla evrensel bir olgu olan tasavvufî hayata temayüller, ilk iki asrın Müslümanlarının hayatında meydana çıkmıştır. Mevzuu itibariyle tasavvuf, Hakk? ın hoşnutluğunu kazanmak ve ebedî saadete ermek…

Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz-Akaid ve Kelam İlmi

Temel Kavramlar Akâid Arapça bir kelimedir. “Düğümlemek” anlamındaki ‘akd kökünden türeyen ve “gönülden bağlanılıp inanılan şey, inanç” manasına gelen akîde kelimesinin çoğuludur. İ’tikâd kelimesi de aynı kökten gelir ve “düğüm atmışçasına bir şeye bağlanmak, gönülden inanmak” anlamına gelir. Aralarında bazı ince anlam farklarının bulunduğu kabul…

Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz-Âmentü Listesinde Yeralan Temel Kavramlar

ÂMENTÜ LİSTESİNDE YER ALAN TEMEL KAVRAMLAR Âmentü listesi aslında bir müslümanın dînî bakımdan inanması farz olan ve müslüman olabilmesi için doğruluklarına içtenlikle îmân etmesi gerekli bulunan esasları içerir. Bunlar “âmentü” tabiri ile ifade edilir. Arapça îmân kökünden türeyen âmentü “inandım, tasdîk ettim, doğruluğunu onayladım” demektir.…

Prof. Dr. Mehmet Erkal-Fıkıh

Temel Kavramlar Güncel Meseleler Kaynak Tanıtımı Şahsiyet Kıssadan Hisse Temel Kavramlar FIKIH; Tanımı, Taksimi FIKHIN sözlük anlamı; söz ve fiillerin gayelerini kavrayacak şekilde anlamak, idrak etmek demektir. Terim manası ise Hanefilere ve Şafilere göre –özde aynı fakat teferruatta farklı- iki şekilde yapılmaktadır. Hanefilere göre fıkıh;…

Prof. Dr. Mehmet Erkal-Fıkhın Kısa Tarihçesi

Fıkhın Kısa Tarihçesi Fıkıh ve Fıkıh Usulü ve Fıkıh sistematiği hakkında önceki yazımızda yapmış olduğumuz açıklamalardan sonra, fıkhın ilk devirden itibaren geçirdiği devreleri, doğuş ve gelişmesini özetlemek ve konuyu, müctehid imamlara getirmek istiyoruz. Bu arada, yeri geldikçe, bazı fıkıh ıstılahlarını açıklama fırsatı bulacak ve dolayısıyla…

Prof. Dr. Mehmet Erkal-Fıkıh Mezhepleri ve Mezhep İmamları

Temel Kavramlar Önceki yazılarımızda Fıkıh Usulü kavramları, Fıkıh eserleri sistematiği ve Fıkıh tarihi ile ilgili özet bilgi vermeye çalıştık. Bundan sonra müctehid imamlarımız ve onların hüküm elde etmek için nasıl bir yol takip ettiklerini öğrenmeye çalışacak ve bu arada onların meşhur talebeleri ile telif ettikleri…

Prof. Dr. Ahmet Yücel-Kur’an’n Anlaşılmasında Efendimiz’in Açıklamalarının Önemi

Önceki yazımızda ifade edildiği üzere Kur’ân’ı Kerîm’de hemen herkes tarafından kolayca anlaşılabilecek âyetler bulunduğu gibi Hz. Peygamber açıklamadıkça doğru anlaşılamayacaklar da anlamı kapalı (mücmel) olanları da yer almaktadır. Bu sebeple Allah (c.c.), Hz. Peygamber’i kendisine vahiy yoluyla gelen âyetleri insanlara olduğu gibi iletmek (tebliğ) vazifesi…

Prof. Dr. Ahmet Yücel Sahâbe ve Hadîs Rivâyeti

SAHÂBE ve HADİS RİVAYETİ Önceki yazılarımızda peygamberin gerekliliği, Kur’ân’ın anlaşılmasında Hz. Peygamber’in açıklamalarının önemi konularını ele almıştık. Bu yazımızdan itibaren ise resûl-i Ekrem’in açıklamalarının öğrenilmesi, anlaşılması ve sonraki nesillere aktarılmasının tarihsel serüveni incelenmeye çalışılacaktır. Hadisleri Hz. Peygamber’den ilk öğrenen nesil sahâbedir. Bu sebeple burada önce…

Prof. Dr. Ahmet Yücel Peygamberliğin Gerekliliği

Temel Kavramlar Yaratılanların en mükemmeli olması, yer ve gökteki varlıkların kendisi için yaratılmasına rağmen dünya ve ahiret mutluluğu için insan kendi kendine yeterli midir? İnsan doğrudan yaratıcısı ile irtibata geçebilir mi? Peygamberlere neden ihtiyaç vardır? Peygamberlerin temel görevleri nelerdir? Aşağıda bu sorular da dikkate alınarak…

(939/1532-33) Hayatı

Dâbbe Çelebi diye de bilinen Muhammed Şah Balıkesirli Hacı Hasanzâde Muhammed Efendi[1] isminde bir âlimin oğludur. Başta babası olmak üzere zamanının önde gelen ulemâsından ilim tahsilini tamamladı. Ardından sırasıyla, İstanbul Vezir Davud Paşa Medresesi’nde, Edirne Üçşerefeli Medreselerinden birisinde, İstanbul Sahn-ı Seman medreselerinden birisinde (923-925/1517-1519[2]), Bursa Muradiye Medresesi’nde, İstanbul Sahn-ı Seman medreselerinden birisinde ikinci defa müderrislik üstlendi. Son vazifesini yaparken 939/1532-33 senesinde vefat etti.[3]

Fakih, müfessir, muhaddis olarak nitelenen[4] Muhammed Şah zaruri ihtiyaçlarını bile karşılayamayacak derecede kendisini ilme vermişti. Alet, felsefe ve şer’î ilimlerin her dalında söz sahibi idi. Bunun yanında şiir söyler, tarih ve selefin menakıbını iyi bilirdi.[5]
Eserleri
Fıkıhla alakalı, Şerhun alâ muhtasari’l-Kudûrî, Vikâye tarzında ondan daha geniş bir eserle daha başka kitaplar kaleme almış,[6] çeşitli sahalarda birçok haşiye ve risale yazmış ancak bunları temize çekemediğinden vefatından sonra kaybolmuştur. Üzerinde duracağımız hadisle alakalı eseri, Şerhun alâ sülâsiyyâti’l-Buhârî’dir.[7]
Şerhun alâ Sülâsiyyâti’l-Buhârî
Buhârî’nin (ö. 256/870) Sahih’inde yer alıp üç râviyle Resûlullah’a ulaşan 22 adet hadisin[8] şerhidir. Bu hadisleri ilk defa İmam Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil (ö. 256/870) derlemiş ve Sülâsiyyâtü’l-Buhârî ismini vermiştir. Kâtip Çelebi bu şerhi “latif bir şerhtir” şeklinde değerlendirmektedir.[9]
İncelediğimiz nüsha Süleymaniye Kütüphanesi, Musalla Medresesi Koleksiyonu, 74 numarada bulunmakta olup, 125 varaktır.
Yapmak istediğini özetleyerek kısa bir girişten sonra esere başlayan Muhammed Şah, ?? ?>? hadisini senediyle birlikte zikretmektedir. Bu hadîsin senedinde Hz. Peygamber’le Buhârî arasında üç râvînin bulunduğunu kaydetmekte ve bu nitelikte hadislere “sülâsî” isminin verildiğini hatırlatmaktadır. Şerhinde, hadisleri, râvîlerin isimlerinin tasrihi, lafızlarının, lugatlarının ve çıkarılan ahkâmın tayiniyle ilgili meselelerin beyanı yönünden ele almıştır.
Hadisler, Buhârî’de geçtiği kitap ve bâb isimleri belirtildikten sonra senetleriyle birlikte verilmiştir. ???? ?????? ibaresiyle şerhine geçilmiş, önce senetteki rical tanıtılmış, ardından lafız, kelime ve hükümlerin izahı yapılmıştır. Bazı hadisler üzerinde oldukça uzun durulduğu dikkat çekmektedir.
Şârih, kaynak olarak lügat kitaplarından Cevherî, Buhârî şerhlerinden Hattâbî ve Kirmânî’nin yanında farklı eserlerlerden Keşşâf, Muğnî ve Menar’ı da kullanmıştır.
 

--------------------------------------------------------------------------------
[1]  Hakkında bilgi için bk. eş-Şekâik, 158; Osmanlı Müellifleri, I, 273; Mu’cemü’l-müellifîn, III, 718; Baltacı, Osmanlı Medreseleri, 218-219.
[2]  Târih-i silsile-i ulemâ, vr. 215a.
[3]  eş-Şekâik, 386; Mecdî, Şekâik Tercümesi, 390. Osmanlı Müellifleri ( II, 16) Bursa Murâdiye Medresesi’nde görev yapmakta iken vefat ettiğini kaydetmektedir.
[4]  Mu’cemü’l-müellifîn, XI, 209.
[5]  eş-Şekâik, 387; Mecdî, Şekâik Tercümesi, 390; İbnü’l-İmâd, Şezerât, X, 329.
[6]  Vikâye ve adı geçen şerh için bk. Keşfü’z-zunûn, I, 109.
[7]  eş-Şekâik, 387; Osmanlı Müellifleri, II, 16.
[8]  Keşfü’z-zunûn, I, 522.
[9]  Keşfü’z-zunûn, I, 522.

 

casus telefon
casus teleon
casus telefon